Berenspray kopen: Tips voor aanschaf en gebruik

Berenspray kopen: Tips voor aanschaf en gebruik

Wanneer je de wildernis gaat verkennen in een land als Canada, wordt vaak aangeraden om berenspray mee te nemen. Maar wat is berenspray eigenlijk, en hoe gebruik je het? En mag ik het meenemen in het vliegtuig of moet ik het ter plekke kopen? In dit artikel geven we antwoorden op alle vragen over berenspray.

Wat is berenspray?

Berenspray, of bear spray, is een soort pepperspray voor zoogdieren. Het wordt onder andere in Canada gebruikt om beren op afstand te houden.

Onderzoeken over de effectiviteit van berenspray zijn overtuigend. Wanneer de juiste voorzorgsmaatregelen zijn genomen en het juiste product wordt op de juiste manier gebruikt, kan berenspray in veel gevallen beren wegjagen of in ieder geval afleiden.

Mag je berenspray meenemen in het vliegtuig?

Nee, je mag berenspray niet meenemen in het vliegtuig. Berenspray valt voor de luchtvaart onder chemische stoffen. Het mag niet in je handbagage, en ook niet in de bagage in het ruim. Probeer berenspray dus niet mee te nemen naar het buitenland of terug naar Nederland, want het mag niet mee aan boord.

Ontmoetingen tussen mens en beer

De meeste ontmoetingen tussen mens en beer gebeuren wanneer mensen beren van dichtbij verrassen. In de zomer, wanneer het woud erg dicht is, kan het gebeuren dat mensen per ongeluk beren besluipen. Ze lopen simpelweg bij elkaar in de buurt zonder dat de beer of de mens het door heeft. Hetzelfde geldt voor wandelingen in de buurt van een rivier. Het geluid dat mensen maken kan worden overstemd door het stromende water.

Tips om beren te vermijden:

  • Herken tekenen van nabijgelegen beeractiviteit (afdrukken van krabbende beren op bomen, pootafdrukken, aanwezigheid van bessenstruiken, etc.).
  • Wandel niet alleen. Wandel in kleine groepen.
  • Maak lawaai. Klappen, zingen en luid praten zal de beer waarschuwen voor je aanwezigheid (vooral in zwaar beboste gebieden of in de buurt van luidruchtige rivieren).
  • Bewaar voedsel en geparfumeerde voorwerpen (toiletartikelen, afval, enz.) in een berencontainer of berenkluisje.
  • Voorkom dat je tussen een berin en haar welpje komt – houd altijd afstand.
  • Kom nooit binnen 100 meter van een beer.
Een berenwelp is zelden alleen.

Zo kies je de beste berenspray

Berenspray wordt geleverd in een spuitbus, die is bedoeld om een stof genaamd capsaïcine (een bestanddeel van chilipeper) op grote afstanden te spuiten. Let wel dat de stof ver kan worden gespoten, maar dat berenspray het meest effectief is op korte afstand. Capsaïcine is een krachtig irriterend middel voor de ogen, neus en longen van zoogdieren. Het heeft ongeveer dezelfde werking als pepperspray. Het veroorzaakt een onmiddellijke zwellingsreactie, tijdelijk gezichtsverlies en ernstige ademhalingsproblemen.

Er is niet één soort berenspray. De inhoud van de spuitbus kan nogal varieren, en sommige fabrikanten noemen iets berenspray terwijl het eigenlijk gewoon pepperspray is. Volgens deskundigen zijn de volgende factoren belangrijk om naar te kijken als je berenspray wil kopen:

  • De concentratie (of sterkte) van de spray: zoek naar een minimale concentratie van 0,857% capsaïcine. Wij geven de voorkeur aan flessen met maximaal 2% capsaïcinoïden.
  • De containergrootte: het blikje moet minstens 225 gram spray bevatten. Dat is meestal de grootte die men in berenland draagt. Een spuitbus per persoon wordt aanbevolen.
  • Het bereik van de spray: ten minste 5 meter.
  • Duur van de spray: de bus moet minimaal 8 seconden aaneengesloten kunnen sprayen.
  • Ingrediënten: zorg ervoor dat de spray is ontworpen voor beren en niet voor persoonlijke verdediging.
  • Budget: het advies hierover is afhankelijk van met wie je praat. Deskundigen raden minstens één blikje per vier personen aan, maar je kunt wellicht één blikje per paar of één blikje per persoon aanschaffen. Wij hebben meestal een blikje per persoon bij ons, dus we zijn altijd voorbereid, zelfs als we gescheiden zijn.
  • Houdbaarheid: controleer de houdbaarheidsdatum. Een blikje berenspray moet minstens 4 jaar meegaan vanaf de datum van aankoop.
  • Certificaat: zoek niet naar de goedkoopste berenspray op de markt. Loop de genoemde punten na en koop een bekend merk. Let erop dat er Bear Spray of Berenspray op de verpakking staat, niet Pepper Spray. Als je ter plekke koopt: in Canada hoeft de berenspray niet gecertificeerd of getest te worden. Kijk dus extra goed wat je koopt als je in Canada berenspray gaat kopen.

Hoe gebruik ik berenspray?

Hopelijk hoef je nooit je berenspray te gebruiken, maar het is goed om voorbereid te zijn als het wel zover komt. We raden je aan om een paar keer te oefenen met de spuitbus om ervoor te zorgen dat je weet hoe de spray werkt. Op die manier hoef je niet te rommelen als je het ooit echt nodig hebt. Zorg er ook altijd voor dat je de spray op een goed bereikbare plaats opbergt. Als je het in je rugzak draagt, heb je er vrij weinig aan. Wij raden dan ook aan om de berenspray om je riem, schouderriem of in een waterfleszakje aan de zijkant van je rugzak te bewaren.

Zo gebruik je berenspray:

  1. Hou de het busje met berenspray stevig vast en verwijder de veiligheidsclip.
  2. Richt op de naderende beer – houd rekening met de windrichting en -sterkte.
  3. Span de spieren in je armen en druk op de knop met je duim.
  4. Zet in 2 tot 3 seconden in wanneer de beer zich binnen een afstand van 9 meter bevindt.
  5. Richt de spray op het hoofd van de beer of iets eronder.
  6. Spuit opnieuw als de beer blijft naderen, richt op de ogen en neus. Berenspray is het meest effectief op korte afstand.
  7. Probeer te voorkomen dat je het blikje volledig leegspuit, je kan de rest later nog nodig hebben.
  8. Zodra de beer niet dichterbij komt; stap opzij, houd je ogen op de beer en stap zo snel mogelijk uit het gebied.

Overige tips voor het gebruiken van berenspray

  • Windsnelheid en windrichting kunnen van invloed zijn op de effectiviteit van berenspray. Als de wind naar je toe waait, spray meer schade aan jou toebrengen dan aan de beer. Zijwind is net zo erg, want dan kan het zijn dat de beer niet genoeg spray in het gezicht krijgt om het te laten werken. Let op de windrichting voordat je gaat sproeien.
  • Berenspuitbussen kunnen in zeldzame omstandigheden exploderen en zijn uiterst brandbaar. Houd daar rekening mee bij het vervoeren van de blikjes en berg het veilig op. Een berencontainer neemt je veel gedoe uit handen als het gaat om veiligheid tijdens het vervoeren.
  • Zorg ervoor dat het “veiligheidsslot” op de spray altijd goed vastzit.
  • Ondanks wat je wellicht hebt gehoord, heeft het geen nut om de buitenkant van de tent of verpakkingen onder te spuiten met berenspray om beren te weren. Sterker nog: de sterke geur kan beren zelfs aantrekken.
  • Als je ooit sprayresten op ujespullen krijgt, maak deze dan schoon met witte azijn. Gebruik geen water, want dat zorgt ervoor dat de olie zich verspreidt.
  • Berenspray is ook effectief voor gebruik op elanden en poema’s.

Berenspray of geweren?

Afhankelijk van waar je je bevindt, kun je andere reizigers met geweren tegenkomen als bescherming tegen wilde dieren. Hoewel geweren misschien een effectiever wapen lijken, blijkt uit onderzoeken dat het gebruik van spuitbussen effectiever is. Studies tonen aan dat berenspray in 90% van de gevallen voldoende is wanneer deze wordt gebruikt om berenaanvallen af te schrikken, tegenover 76% voor grotere geweren en 84% voor pistolen.

Dr. Stephen Herrero, een Canadese berenbioloog, is tot dezelfde conclusies gekomen op basis van zijn eigen onderzoek. De kans dat iemand ernstig letsel oploopt door een aanstormende grizzlybeer verdubbelt wanneer kogels worden afgevuurd vergeleken met situaties waar een spray voor beren wordt gebruikt.

canada rivier bos

Het is ook belangrijk om in gedachten te houden dat de grizzlybeer veel staten van de  Verenigde Staten beschermd wordt als een bedreigde soort. Het is een overtreding van de Endangered Species Act om een grizzlybeer af te schieten, behalve in gevallen van zelfverdediging bij een dreigende aanval. De sancties onder de ESA omvatten tot 6 maanden gevangenisstraf en een boete van 100.000 dollar.

Kortom: berenspray is effectiever en gemakkelijker te gebruiken dan geweren. Daarnaast is er minder kans op letsel voor zowel jezelf als de beer.

Conclusie

Hoewel veel reizigers in de wildernis bang zijn om tijdens het wandelen een beer tegen te komen, moet je beseffen dat beren in de meeste gevallen niets te maken willen hebben met mensen. Zolang je jezelf leert om het gedrag van beren te herkennen, de richtlijnen volgt voor het voorkomen van een ontmoeting, je eten goed opbergt en berenspray bij je hebt, kan je rondreis in de wildernis bijna niet fout gaan. Fijne reis!